این قسمت رو در پاسخ به در خواست دوست عزیز، ام-کا-سافت از من و همین طور مطلبی از وبلاگ یک فتحی تحت عنوان چرا به لینوکس مهاجرت کنیم می نویسم.
گام صفرم:
شروع
گام اول:
پیش از تصمیم مهاجرت به لینوکس باید ببینید شما جزو کدام یک از گروه های زیر هستید. تمایلاتتون رو بررسی کنید و بینید کی به کی می چربه:
گروه الف:
۱. من از انحصار متنفرم. آدم های انحصار طلب آدم های عوضی هستند که دنیا رو تا نوک دماغشون بیشتر نمی بینند.
۲. من آدمی هستم با تمایلات مارکسیستی یا اگر هم نباشم از نظام سرمایه داری متنفرم.
۳. من احساس می کنم الان استکبار جهانی پشت لپتاپم وایساده و داره من رو می پاد، چون من آدم مهمی هستم و ممکن یه روزی دنیا رو نجات بدم.
۴.من آزادی را دوست دارم (لینوکس یکی از معدود اتفاقاتیه که آزادی رو از شعار به واقعیت تبدیل کرده).
۵. من دوست ندارم از نرم افزار کرک شده استفاده کنم، چون که به نظرم دزدیه. من به Copy Right و قانون احترام می ذارم.
۶.من توی اتاقم N تا عکس از چه گوارا و ادواردو آنینلی زدم به دیوار….!
۷.من کرم هر چیزی بشم، واقعا خدا بهش رحم کنه.
۸. من مهندس یا متخصص کامپیوتر یا IT هستم و احساس می کنم باید با بقیه یه فرقی داشته باشم.
۹. من پیشرو هستم یا دوست دارم آدم خاصی باشم.
۱۰. فعلا فقط کنجکاوم.
۱۱.حالم از هر چی ویروسه به هم می خوره.
گروه ب:
۱. برو بینیم بابا حال داری! لینوکسم کجا بود.
۲. من کارهای مهمتر از یادگرفتن لینوکس دارم.
۳. تا به حال شده بخوای مشکل قضای حاجتت رو رفع کنی ولی دریغ از آفتابه. تازه هنوز گشنگی نکشیدی که عاشقی یادت بره.
۴. گور بابای استکبار جهانخوار.
۵. من نسبت به تمامی سنگفرش های خیابونای لندن احساس تعلق می کنم. نفت و سرمایه و دار و ندارمون رو بردن، خوردن بعد تو به من می گی این نرم افزارها دزدیه. گور بابا ی Copy Right.
۶. راحت الحلقوم می خواهم.
۷.زیر دیپلم حرف بزن بفهمم چی می گی.
۸. من متخصص (مثلا گرافیک یا GIS) هستم و نرم افزاری که با هاش تو ویندوز کار می کنم، معادل لینوکسی مناسبی نداره.
۹. بابام به جای اینکه برامx box یا play Station بخره، واسم PC گرفت.
۱۰. پول دارم حالش رو می برم. می رم هر نرم افزاری که خواستم می خرم. آزادی ازین بیشتر!؟
۱۱. فقط می خوام کارم راه بیفته.
اگر جزو گروه الف هستید می تونید به گام بعدی برین و گرنه می تونید به خوبی و خوشی با ویندوز روزگار بگذرانید و سریع برین به گام ششم (:
گام دوم:
عشق کافی نیست.
شما اگر قصد مهاجرت به لینوکس رو دارین در بدو کار ممکنه که با محدودیتهای رو به رو بشین.
۱.محدودیت نرم افزاری:
شما شاید با نرم افزار هایی کار می کنید که نسخه ی لینوکسی ندارند یا اگر دارند نسخه ی لینوکسی هم باید خریداری بشه و نسخه ی کرک شدش برای لینوکس وجود نداره. مثل نرم افزارهای ۳D. ممکنه کار با بلندر رو که تو لینوکس (و البته ویندوز)در دسترسه، خیلی از گرافیست ها نپسندند. از طرفی نسخه های لینوکسی و آزاد معادل بعضی نرم افزارها با نرم افزارهای ویندوزی قابل مقایسه نیست.مثلا ًRational Rose کجا Umbrello کجا؟
۲. محدودیت های سخت افزاری:
پست قبلی وبلاگم راجع به شرح مشکل کارت گرافیک Ati من با نسخه ی جدید xorg ، یکی از این محدودیت هاست. اسکنر من Hp G3010 هست که قبلا XSane (شامل نرم افزار و درایور جامع برای اسکن کردن در لینوکس) از اون پشتیبانی کاملی نداشت و استفاده از رزولیشن بالای ۳۰۰ DPI و همین طور اسکن نگاتیو برام امکان پذیر نبود که خوشبختانه در نسخه ی جدید کاملا ساپورت می شه. نصب درایور پرینتر hp 1018 خودش حکایتی داره ولی خیلی خوب هم کارمی کنه. خیلی از مودم هایdial up که Internal هستند هم واقعا با بد بختی روی لینوکس نصب می شن. خلاصه اگر کاربر لینوکس باشید باید قبل از خریدن سخت افزار یا لپ تاپ از پشتیبانی اون در لینوکس اطلاع پیدا کنید.
۳. محدودیت در استفاده از اینترنت:
شما الآن هوس می کنید که مثلا IDE Eclipse رو روی ویندوز نصب کنید. خیلی راحت می تونید اونرو از بازار تهیه کنید. شما همین تصمیم رو در لینوکس می گیرید. خیل راحت اون رو از اینترنت دریافت می کنید و یحتمل مشکلات از همین جا شروع بشه. گاهی مجبورید برای یک نرم افزار خاص که متن باز هم هست. تا چند صدمگ دانلود داشته باشید که این کار بدون دسترسی به اینترنت پر سرعت امکان پذیر نیست و مسلما همه هم امکانات فضانوردی ندارند (: البته دوستان ایرانی ما با تهیه ی دیسک های تکمیلی، از نرم افزار های رایج، این مشکل رو برطرف کردن ولی با این حال شما خیلی اوقات در استفاده از لینوکس به مشکلاتی(ناشی از کمبود دانش شما و نه ضعف لینوکس) بر می خورید که باید ساعتها توی اینترنت جستجو کنید تا مشکلتون حل بشه.
اگر محدودیت های بالا برای شما محدودیت نیست یا شما بیدی نیستید که به این باد ها بلرزید، گام بعد رو برمی داریم.
گام سوم:
انتخاب توزیع:
چیزی که ممکنه در صورت عدم آشنایی با لینوکس شما رو گیج کنه وجود توزیع های مختلفه لینوکسه. هسته ی لینوکس توی اینترنت در اختیار همه قرار داره. افراد یا شرکت های مختلف می تونن اون رو بگیرن و سفارشی سازی کنن یا نرم افزار های آزاد رو که تحت لیسانس گنو منتشر می شه به صورت پیش فرض رو لینوکس قرار بدن و در نهایت توزیع گنو/لینوکسی که آماده کردن رو با نامی که دوست دارن متشر کنن. بعضی از لینوکس ها تحت عناوین تجاری فروخته می شن و در ازای هزینه ی دریافتی از توزیع ها پشتیبانی می کنند ولی شما می تونید بدون پرداخت هزینه و شکستن قانون، توزیع ها رو دریافت کنید و به هر تعداد که دوست داشتین، کپی کنید.
هر توزیع ویژگی هایی داره. بعضی توزیع ها برای سرور (مثل Cent OS,Red hat) بعضی دیگه برای دسکتاپ (مثل ,fedora,Ubuntu ,Parsix) بعضی برای گرافیست ها( مثل Ubuntu Studio) بعضی برای موزیسین ها (مثل Musix)بعضی برای نفوذگرها (Back Track) و ……. سفارشی شدن. به این صورت که نرم افزارهای مورد نیاز این گروهها پیش فرض رو توزیع قرار داره و با نصب توزیع نصب می شه. معمولا روی توزیع های دسکتاپ نرم افزارهای اولیه که یک کاربر به اون احتیاج داره قرار داده شده. مثل Open Office که معادل آزاد Microsoft Office در یونیکس هاست. یک مررور گر وب آزاد (احتمالا FireFox). نرم افزار GIMP که تقریبا مثل PhotoShop کار می کنه و …
اگر در ابتدای کار هستید، برای شروع بهتره یه توزیع دسکتاپ خوب انتخاب کنید که دو تا ویژگی داشته باشه:
۱. داشتن دیسک تکمیلی.
۲. پشتیبانی فارسی خوب در اینترنت.
من سه توزیع با این ویژگی ها می شناسم:
پارسیکس:
توزیع خوب ایرانی که حتی خیلی از کدک ها رو هم پیش فرض نصب داره. من خودم با پارسیکس شروع کردم. برای پارسیکس ۱.۵.۱ x86 یا ۳۲ بیتی توسط یکی از دوستان دیسک تکمیلی سرو آماده شده که واقعا کامله و خیلی از درایور ها و برنامه های اساسی و خوش دست رو، روی خودش داره. پشتیبانی فارسی هم توی سایت www.technotux.org انجام می شه.
اوبونتو:
اوبونتو یکی از توزیع های فوق العاده کار راه اندازه و کاربری آسونی داره. نقطه ی قوت اوبونتو به نظر من مستندات قدرت مندش هست. اگر کمی دست به Search قوی به همراه اینترنت پرسرعت داشته باشید. مسلما توی زمان کوتاهی به جواب سوال هاتون خواهید رسید و کاری که می خواین رو می تونید انجام بدبد. دیسک تکمیلی هما برای ورژن های مختلف اوبونتو ارائه شده و با آمدن نسخه ی جدیدتر دیسک همای جدید هم توسط دوستان آماده می شه. پشتیبانی فارسی هم توی سایت www.ubuntu.ir داره.
فدورا:
نسخه غیر تجاری و مخصوص Desktop لینوکس Red hat. بزرگترین ویژگی و حسن این توزیع لینوکس اینه که از تکنولوژی های منحصر به فردی که خودش داره و ایجاد کرده یا توسط دیگران ایجاد شده برای اولین باراستفاده می کنه. مثل Security-Enhanced)SElinux) که policy Generation Tool یا ابزار سیاست گذاری امنیتی سیستم هست یا تکنولوژی Yum-Presto که حجم update سیستم رو به میزان قابل توجهی کاهش می ده. همین طور برنامه نویس ها می تونن بلافاصله بعد از نصب فدورا به بسیاری از ابزارهای برنامه نویسی، ابزارهای توسعه دهنده ی وب و ایجاد سرور دسترسی داشته باشند. البته فدورا پیش فرض خیلی کدک ها رو ساپورت نمی کنه و تصب اونها یه مقدار کار می بره. کاربری مشکل تری نسبت به توزیع های قبلی داره، در ابتدای امر خواسته های یه کاربر عام رو پاسخ نمی ده ولی در نهایت آدم رو معتاد می کنه. من خودم تا حد ممکن از فدورا استفاده می کنم و لذت می برم. برای فدورای ۹ دیسک جانبی که یه دی وی دی هست توسط جناب سعیدی آماده شده. همین طور پشتیبانی فارسی دوستان در انجمن www.fedoraproject.ir رو داریم. من خودم خیلی از این انجمن یاد گرفتم.
یادم رفت بگم که فدورا از مدیریت بسته ی RPM که متعلق به Red Hat استفاده می کنه ولی پارسیکس و اوبونتو مدیرت بسته های Debian رو دارند.
گام چهارم:
تهیه ی لینوکس:
حالا به یکی از دو فروشگاه اینترنتی که توی Side Bar لینکشون رو می بینید مراجعه کنید. یکی از توزیع های بالا رو با توجه به مشخصاتی که گفتم. انتخاب کنید و دیسک تکمیلی اون رو هم سفارش بدین. قیمت های این فروشگاه ها معقول و هردو خوش قول هستند. من ازجفتشون خرید داشتم. توی بازار دیسک های تکمیلی پیدا نمی شه و احتمالا فقط Ubuntu و Fedora را بین پنج تا شش هزار تومن پیدا کنید و امکان داره نسخه های قدیمی رو به شما بندازن. پس به نصیحت من عمل کنین.
خواهشا دقت کنید که معماری و شماره نسخه های توزیع و دیسک تکمیلی یکسان باشه تا مجددا مجبور به سفارش نباشید.
گام پنجم:
نصب لینوکس:
نصب هر کدام ازلینوکس های بالا در کلیات یکسانه اما اگر بخوایم ریز بشیم هر کدام روش متفاوتی داره ولی نسخه های جدید تمام این لینوکس ها به صورت گرافیکی نصب می شن و دیگه خبر از نصب در text mode یا محیط متنی نیست. اگر احساس کردم نیاز بود توی یه پست دیگه در این مورد توضیح می دم.
گام ششم :
پایان
پی نوشت ۱: شما مسلما می تونین کنجکاوانه یا به صورت آزمون خطا لینوکس رو تجربه کنین. نصب لینوکس توسط شما به منزله ی مهاجرت به لینوکس نیست. این یعنی آزادی(:
پی نوشت ۲: اگر دوستان حرفه ای تر ایرادی می بینند بگن تا اصلاح کنم.
پس نوشت: این دفعه ی اوله که دارم خیر سرم ایجاد محتوا می کنم. اگر ارزش داشت و مطلب رو جای دیگه ای بردید به منبع هم اشاره کنید تا پشیمون نشم (: